Je leven in eigen hand – Inhoud

Het boek bestaat uit drie delen. Deel één bestaat uit tien hoofdstukken geschreven door Iris Koops. Deel twee bevat een aantal op zichzelf staande bijdragen van professionals en deskundigen. In deel drie zijn een aantal bijlagen bij de hoofdstukken uit deel één gebundeld.

Deel 1. Hoofdstukken

1. Hoe zat het ook alweer met narcisme en psychopathie?
In dit hoofdstuk geef ik een samenvatting van de eerste hoofdstukken van het werkboek. Ook staan er belangrijke nieuwe inzichten in verwerkt. De eerste stap bij het herstellen van narcistische mishandeling, is deze vorm van mishandeling geheel begrijpen.

2. De focus (weer) op jezelf
De volgende stap, die misschien nog wel belangrijker is, is snappen welk effect die mishandeling heeft gehad op jouw systeem. De symptomen die het heeft veroorzaakt. Om te kunnen herstellen moet je eerst snappen waarom je er zo aan toe bent.

In dit hoofdstuk ga ik in op hoe trauma en dissociatie. werkt, wat het met je doet en hoe je ermee om kan (leren) gaan. Want daar zit een groot deel van de heling. Ook ga ik in ook in op hoe je met de narcist en psychopaat om kunt gaan als er nog contact nodig is.

De focus op jezelf, sommigen hebben dit nooit geleerd. Daarom ga ik in hoofdstuk 3 en 4 in op de impact van een onveilige jeugd, en hoe je die om kunt buigen.

3. Hoe je jeugd kan doorwerken in het hier en nu
Misschien heb je je als kind vaak onveilig gevoeld. Dit hoeft helemaal niet te betekenen dat je een narcistische ouder(s) had, maar die onveiligheid kan wel zijn sporen hebben na gelaten. Als je zelf niet echt tot ontwikkeling heeft kunnen komen, heeft dit je ontvankelijker gemaakt voor een latere relatie met een narcist of psychopaat. In dit hoofdstuk ga ik in op Complex Trauma (Complexe PTSS) en structurele dissociatie. Dat laatste houdt in dat er mogelijk breuken in de persoonlijkheid zijn opgetreden.

Dit hoofdstuk is ook zeker relevant voor slachtoffers van een narcistische of psychopathische ouder. In hoofdstuk 4 wordt verder uitgewerkt welke impact een dergelijke jeugd kan hebben.

4. Als je bent opgegroeid onder een narcistische of psychopathische ouder
In dit hoofdstuk ga ik in op de impact die een dergelijke jeugd kan hebben en geef ik adviezen om hiervan te kunnen herstellen. Ook ga ik in op de vraag hoe om te gaan met een narcistische of psychopathische ouder. Ik behandel beide opties die je als slachtoffer hebt: het contact beperken of verbreken.

5. Hoe bescherm je jezelf tegen een narcistische of psychopathische (ex-) partner
In dit hoofdstuk ga ik in op de manieren waarop het slachtoffer gebonden wordt en er soms niet toe komt om zich aan een destructieve relatie te onttrekken. Dit komt het duidelijkst naar voren in het stockholmsyndroom. Er worden veel concrete situaties behandeld: wat als je de relatie voorlopig niet kunt verbreken? Wat als je deze wel wilt verbreken maar niet weet hoe je de benodigde stappen moet zetten? Destructieve vormen van mishandeling als fysiek geweld of stalking komen ook aan bod.

Als de relatie eenmaal verbroken is hoeft het niet zo te zijn dat je je hierna vanzelf weer goed voelt. Daarom ga ik ook in op de mogelijkheden tot herstel, en de factoren die dit bemoeilijken. Bijvoorbeeld als je ex-partner direct een nieuwe partner heeft en dit steeds onder je neus wrijft.

6. Je kinderen beschermen
Veel slachtoffers hebben kinderen en blijven zo aan de narcistische of psychopathische ex gebonden, ook als de relatie eenmaal verbroken is. In dit hoofdstuk behandel ik uitgebreid hoe je je kinderen kunt beschermen.

7. Omgaan met bij de scheiding betrokken hulpverleners
Als je gaat scheiden van je narcistische of psychopathische partner en jullie hebben samen kinderen, dan krijg je te maken met medewerkers van verschillende instanties. Binnen deze instanties is er nog weinig inzicht in narcistische mishandeling. Hierdoor heeft de destructieve ouder veel mogelijkheden tot manipulatie. In dit hoofdstuk behandel ik hoe het komt dat er zoveel mis gaat op dit gebied. Ook worden er adviezen gegeven hoe je bij betrokken medewerkers op te stellen en wat je kan doen om overeind te blijven.

8. Narcisme en psychopathie op het werk
Narcistische mishandeling komt overal voor, ook binnen veel organisaties. Uit onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat psychopaten vaak in leidinggevende posities terecht komen, met alle gevolgen van dien. In dit hoofdstuk wordt ingezoomd op het hebben van een narcistische of psychopathische collega of baas. Ook worden handreikingen gedaan hoe hiermee om te gaan.

9. Seksueel misbruik
Narcistische mishandeling behelst diverse vormen van mishandeling, waaronder soms seksueel misbruik. Dit kan voorkomen in de ouder-kind relatie, in de partner relatie of in de relatie tussen cliënt en hulpverlener. Ik ga in op deze verschillende vormen en de mogelijkheden tot herstel.

10. Het herstelproces en zijn valkuilen
Als je je eenmaal aan een destructieve relatie hebt kunnen onttrekken, dan begint het herstelproces. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de fasen in het herstelproces. Ook ga ik uitgebreid in op de valkuilen die je tegen kunt komen. Het herstelproces is vaak een weg met veel hobbels en kuilen, en juist dit proces leert je meer over jezelf en wat voor jou belangrijk is.

Deel 2: Bijdragen van professionals

1. Ouderverstotingssyndroom/PAS
2. Wat als de narcistische ouder slachtoffer is van een collectief trauma?
3. Hoe je kunt omgaan met manipulatie in de zelfhulpindustrie
4. Narcisme, van generatie op generatie?
5. Narcisme binnen de kerk
6. Zelfzorg, hoe doe je dat?
7. Münchhausen by Proxy

Deel 3: Bijlagen

Behandelmodel complexe PTSS (bij hoofdstuk 3)
Stalking, bedreiging en opvang (bij hoofdstuk 5)
Berichten van je ex en wat ze betekenen (bij hoofdstuk 5)
Omgaan met instanties: praktische adviezen (bij hoofdstuk 7)
Scheiden van een narcist/psychopaat: juridische aspecten (bij hoofdstuk 7)