Hoe kwam je in deze gevangenis terecht?

Narcistische ouders kunnen een destructieve uitwerking hebben op hun kinderen. Zij groeien op in een gevangenis. Maar ook stabiele volwassenen, die een relatie aangaan met een narcist, zijn na een paar jaar slechts een schim van zichzelf. Ze herkennen de levenslustige persoon die ze ooit waren niet meer. Sommige slachtoffers geven het op, ze zitten hun leven uit, omdat ze zichzelf volledig zijn kwijtgeraakt. Slachtoffers die het wél lukt om te ontsnappen worden soms in andere relaties opnieuw beschadigd. Ze zijn krachteloos en machteloos gemaakt. Mede hierom wil ik precies uitleggen hoe een narcist je in zijn web of zijn gevangenis trekt.

De narcist ontmoet iemand met wie hij een intensieve relatie kan aangaan. Het is de bedoeling dat die band heel intensief wordt, omdat hij dan verzekerd zal zijn van voorraad. Het proces begint dan ook met ophemelen. Zijn aandacht is intens. Hij geeft je het gevoel dat je de meeste speciale persoon op de wereld bent. Niets is te gek. Alles wat je doet, maakt of zegt is geweldig. Je voelt je gekend, gewaardeerd. Je voelt nog niet dat er ook een schaduwzijde zit aan deze symbiose. Er treedt een verandering op in de hersenen van het slachtoffer. De euforie zorgt voor een toename van endorfines (het gelukshormoon), en die endorfines zorgen voor een toename van de euforie. Je wordt letterlijk verslaafd gemaakt. Je bent gegijzeld, en pas later zal blijken dat je gijzelnemer niet het beste met je voor heeft.

Wanneer de narcist er zeker van is dat hij je heeft, treedt de volgende fase in. Het devalueren. Je moet wel weten dat hij je niet meer vanzelfsprekend geweldig vindt. Je moet er wel wat voor doen. Veel narcisten schijnen in deze fase een totaal ander iemand te worden; kil, cynisch, kritisch. Als partner weet je niet wat je overkomt. Deze verandering veroorzaakt heel veel stress. Je wil terug naar hoe het was, en zal daarvoor je best doen. De verandering zelf valt niet te bespreken; jij wordt voor alles verantwoordelijk gesteld. Je kan hierover niet met anderen praten want je bent nogal geïsoleerd geraakt sinds je met hem een relatie in ging. Ondertussen wordt je identiteit verder afgebroken. De narcist kruipt in je, neemt je over. Je zit als een insect in zijn web. Hij manipuleert op verschillende manieren om te bereiken dat jij je schuldig en verantwoordelijk gaat voelen. Wat heb je toch verkeerd gedaan? Soms, totaal onverwacht, is de man zoals je die kende weer terug. Juist door deze kruimels van liefde wordt je trouw weer aangewakkerd. Maar het verwart ook; net deed hij verschrikkelijk, maar nu doet hij weer zo aardig. Beeld ik me nu iets in? Je gaat twijfelen aan je eigen beoordelingsvermogen. Toch ben je nog sterk genoeg om je te verzetten tegen zijn slechte behandeling en dan treedt de volgende fase in: verdediging.

In deze fase vecht je dus terug. Maar je hebt geen zichtbare vijand. De narcist gebruikt verschillende subtiele manipulatietechnieken waardoor jij er hoe dan ook als de slechterik uitkomt. Onderzoek toont aan dat deze technieken worden gebruikt tijdens verhoren van veiligheidsdiensten, maar bijvoorbeeld ook in sektes. Doel: het breken van het slachtoffer. Omdat je inmiddels vervuld bent van schaamte en geïsoleerd van je eigen contacten, wordt je verdediging inderdaad minimaal. Uiteindelijk keer je je tot je aanvaller zelf. Dit is het Stockholm syndroom: de overgave aan de vijand. Je neemt het perspectief van de narcist aan, hebt geen contact meer met de realiteit omdat je het contact met jezelf verloren bent. Je bent nu waar de narcist je hebben wil; onder zijn volledige controle.

Dan treedt de laatste fase in: depressie. Omdat je in je eentje in een guerrila-oorlog zat, is er weinig van je overgebleven. Je bent een schaduw geworden van de persoon die je ooit was. Gelukkig vergeeft de narcist je je gebreken. In wezen zijn deze gebreken symptomen van ernstige mishandeling. Maar bijna geen enkel slachtoffer kan dit nog als zodanig herkennen.

Ik geloof in ieders eigen kracht. Als je weer in contact bent met jezelf, wordt het ook mogelijk je te beschermen tegen nieuwe mishandeling. Want een ding weet je zeker: dit nooit meer.

« waarom ontsnappen zo moeilijk is eenmaal ontsnapt, verzamel de brokstukken »

109 thoughts on “Hoe kwam je in deze gevangenis terecht?

  1. Wat ik lees is allemaal zo herkenbaar maar wat ik mij nu afvraag, staat een narcist op zichzelf of kan het ook in de familie zitten? Bijvoorbeeld van vader op zoon?

  2. Ik ben inmiddels een jaar weg bij mijn vrouw. Maar nog steeds moet ik verdacht zijn op het beschreven gedrag. Heel herkenbaar. Nu, na een jaar gaan bij mij de alarmbellen af als mijn ex aardig en begrip toont voor iets. Hoe klein ook. Als ik dat merken dan weet ik dat er een plannetje in uitvoeribg is. Ik wordt dan hyper alert. En altijd blijkt mijn voorgevoel te kloppen. Ondanks dat voel ik allerhande tegenstrijdige gevoelens van verdrirt, medelijden etc. maar echt ze verdient het niet.

    • Hoe moeilijk moet dat zijn voor u. Mijn zoon zit in een narcistische relatie en is nog een schim van zichzelf. Zijn vriendin probeert alle contact met ons( ouders, broer, zus)te verbreken. Wat moeten we doen? Wat is je advies om onze zoon hieruit te bevrijden?

      • Hetzelfde verhaal hier. Een gedwongen opname vorige week was er voor nodig om weer contact te krijgen. De wil was er wel, maar de kracht (narcist) was te sterk. Nu wordt dit ingezien door het slachtoffer. Al na 2 dagen.

        Ik denk nu aan een interventie, van minstens 2 personen die oprecht om hem geven. Lok de persoon, hemel hem op zoals je op een natuurlijke manier zou doen en vraag of hij bovenstaande tekst herkent en jullie hem kunnen helpen
        Hij schreeuwt om verlossing, maar is te uitgeput om “help”te kunnen roepen.
        Terwijl jullie zo hard luisteren. Ook jullie sterkte!

      • Dag Hans, ik ben heel benieuwd hoe de interventie is gegaan. Hoe heeft het slachtoffer gereageerd? Zelf ben ik bang om hetzelfde te doen

  3. Ik ben zelf net uit een relatie met een narcist gestapt na het lezen van het werkboek. Alles viel op zijn plaats. Ik kwam deze man tegen toen ik net gescheiden was en viel als een blok voor hem. Ben regelmatig over mijn grenzen gegaan, een constant onderbuik gevoel, wantrouwen en aan mijn eigen oordeel gaan twijfelen. Na 2 jaar kwam dit boek als een redding.
    Maar wat voel ik me leeg en angstig. Angstig voor een lege toekomst. Ik mis het lichemalijke contact. En ik zie ineens zoveel om me heen en ben bang nooit meer een normale man tegen te komen. Hoeveel narcisten zijn er eigenlijk? Dit was mijn eerste gelukkig en zeker de laatste.

    Maar die leegte…….ik heb het zwaar. Herkenbaar voor iemand?

    • Hoi Susan,
      Bedankt voor je bericht. Ik denk dat velen zich in die leegte zullen herkennen. Lees de blog die net geplaatst is eens, met alle reacties. Daar zul je al veel aan hebben. Daarnaast wil ik je echt mijn tweede boek van harte aanraden. Daarin ga ik uitgebreid in op omgaan met die leegte en geef veel adviezen rond herstel. Daarnaast staan er ook veel ervaringsverhalen in van mensen die hun weg naar herstel vonden.
      Veel sterkte!
      Iris

  4. Ik vraag me af of ik ook uit een relatie met mijn narcistische schoonmoeder kan stappen zonder bij mijn man weg te gaan? Iemand ervaring hiermee?

    • Anne, emotioneel uit de relatie stappen kan en dat hoeft verder niemand te weten. Het is wel prettig als je er met iemand af en toe in vertrouwen over kan praten!
      Laat niet merken dat je haar door hebt en/of achter haar masker hebt gekeken.
      Als je zeker weet dat je man niet een NPS heeft, is hij dus ook slachtoffer maar wil dat misschien nu nog niet ‘weten’.
      In de omgang met mensen met een NPS waar ik het contact niet mee kan verbreken trek ik een soort ‘harnas’ aan, blijf er wel bij met mijn gedachten maar reageer niet op uitlokkingen tijdens contact en/of roddels achteraf, enz.
      Soms komen ‘de narcistische aanvallen’ zo onverwacht dat ik mijn concentratie kan verliezen dus zit ik niet meer achter het stuur bij het ophalen van een dader nadat we bijna in een berm terecht kwamen… sindsdien ga ik ook nog ‘over de tong’ als iemand die niet kan autorijden… maar dat glijdt weer van mijn ‘harnas’ af.
      Of het een goede methode is weet ik niet, daar kan Iris misschien beter antwoord op geven.
      Het blijft wel verdrietig hoor maar in mijn geval is het voor een goed doel.
      Veel succes,
      Liefs van Coby

  5. Na 7 jaar heb ik me eindelijk los kunnen maken van mijn partner met verborgen narcisme. Vreselijk moeilijk, want ik hield nog steeds van hem. Maar met een partner die nergens verantwoordelijkheid voor nam viel niet te leven. Pas toen het eenmaal uit was, en ik dingen over narcisme las vielen pas echt alle kwartjes en hoever ik meegezogen was. Pijnlijk om onder ogen te zien hoe ik alles altijd een positieve en heel andere draai had gegeven.
    Nu twee jaar later heb ik daar inmiddels veel van verwerkt. Ik hoef hem gelukkig ook nooit meer te zien. Maar wat ik dus het allerergste vind is dat de jaren sinds ik weg ben nog veel moeilijker zijn dan toen ik bij hem was. Ik ben nu pas gaan voelen hoe moeilijk het energetisch is. Hij heeft al een jaar een andere vriendin, gelukkig maar, dat bespaart de verleiding van moeilijke momenten. Alleen het lijkt wel of hij energetisch mij nog steeds projecteert op haar. Nog steeds energetisch bij mij haalt wat hij bij haar niet krijgt of een dubbele dosis van wil.
    Energetisch hoeft hij nu niets aardigs meer te doen naar mij toe, maar krijg ik alleen nog al zijn donkere wolken over me heen. Tapt hij bijna als een soort vampier mijn levensenergie af. Elk gaatje, elk lek in mijn systeem weet hij te vinden. Voelde het als burnout. En elke keer als ik dan weer energetische therapie had gedaan en hij even helemaal geen gaatjes meer kon vinden, dan viel die zwaarte even helemaal van me af. Straalde ik weer, had ik weer energie, weg depressieve gevoelens enzv.

    Gelukkig gaat het steeds beter met me en vind ik meer aarding in mezelf dan ik ooit heb gehad. En herken ik het nu wanneer ik weer in zijn energie en donker gezogen zit, heb ik mensen die me daar weer uit kunnen helpen. Dat scheelt een hoop burnoutgevoel etc.

    Ik heb ondertussen alleen wel het idee dat de energetische kant van het verhaal echt veel meer impact kan hebben (hopelijk geldt dat namelijk niet voor iedereen) dan ik ooit zou hebben kunnen bedenken. Gebeurt er eigenlijk na de relatie nog hetzelfde als in de relatie en kun jezelf weer eindeloos je best gaan doen om je anders te gaan voelen, terwijl je je eigenlijk al gelijk heel anders voelt als je niet meer in zijn energie gevangen zit. Als ik niet verschillende energetische therapeuten had gehad die het ook konden zien en voelen, had ik mezelf waarschijnlijk voor gek verklaard en gedacht dat het allemaal aan mezelf en onverwerkte rouw had gelegen.

    Daarom schrijf ik dit nu op. Ik heb m’n wegen wel gevonden, maar misschien is het ook herkenbaar voor anderen. Zeker voor HSP’ers kan dit heel belangrijk zijn. Niet alleen de psychologische verwerking, maar ook om energetisch je helemaal los te maken van je ex kan het hele proces behoorlijk versnellen.

  6. van af kleins af aan in een narcistischweb terecht gekomen. 2 ouders allebei narcist. daarna terecht gekomen in het web van me oom. daarna op kamers gegaan met een narcist. het land vertrokken me leven meerder malen op gegeven. tereg gekomen in nederland om daarna in een yogasekte weer in het netwerk van een narcist gevangen te komen. nu ben ik 36 jaar oud. afgelopen jaar er alles over gelezen en een goeie therapeut gesproken. ik moet zelf stappen zetten maar ik kan niet meer. weer vast gelopen in mezelf weer terug in het familie netwerk van narcisten gevallen. in het jaar bij me familie al me geld verloren. 200k. gewoon totaal op te moe me levens kracht vloeid uit me geest. Ik ben verre van de “domste” in de maatsschappij. Ik heb er geen zin meer in. dat het geld weg is kan me geneens meer boeien….. toch heb ik liefde voor de wereld om me heen. jMaar ik kan niet meer bewegen… en de wereld begrijpt het gewooon NIET. De wereld ziet het neit. mensen komen hier over dde vloer en hebben niet in de gaten dat mijn familie zieke sadistisch geesten zijn die hun familie leden gebruiken alls voedsel en glimlachcen naar de buiten wereld. En ik dacht heellang dat ik uit een goed gezin kwam…. bizar bizar bizar gewoon te BIZAR dat je er zo naast kan zitten… wat was ik blind. ik wou gewoon de hel niet zien waar ik in op gegroeied ben. het lag aan mij ik begrijp iets niet dacht ik altijd. wat stupid maar ja…. kan het me zelf neit kwalijk nemen. ik wist het niet ik was trouw aan me familie. me vader en moeder hebbben me allebei bespeeld. eneige wat ze willen dat ik tussen levenen dood dobber. ik zit er aan te denken om voor de dood te kiezen. het leven dat julllie leven is te ver weg van mij.

    • je bericht is al een tijdje geleden, en ik weet niet of je er nog bent, echter herken ik het gevoel wel van niet meer willen vechten en er een einde aan willen maken. Tot ik snapte dat ik verkeerd geprogrammeerd was en dat kon omdraaien. Toen vond ik eigenwaarde en de sterke persoon die ik was kon ook in zachtheid zeggen, sorry dit is niet oke voor mij, ik hoefde niet meer over mensen heen te gaan om gehoord te worden echter kan nu in mijn zachtheid blijven en gewoon nee zeggen, en dat na drie maanden van het lezen van het boek. ik ga niet elke relatie uitpluizen, ik kan nog geen contact hebben met de mensen die mij zoveel pijn hebben gedaan (die krijgen mij nog steeds tegen het plafond als ze zeggen: dat is niet waar en dan keihard in mijn gezicht liegen) want dit brengt mij terug in de duisternis maar door mijn denkwijze te veranderen komen er een hoop mooie mensen op mijn pad, ook al stond ik alleen op de wereld.

      xxx er is licht aan het einde van de tunnel

  7. Omg alles herken ik. Zelf zit ik nu in de ‘depressie’ fase. Vreselijk. Ik was al wakker en ben wakker maar durf niets omdat ik niets kan loslaten. En ben bang voor het onbekende.

  8. Wat verschrikkelijk voor je! Heb je hulp/ steun van iemand? Kan ik iets voor je doen? Al is het maar begrip tonen…
    Mijn volwassen zoon zit nog in een narcistische relatie en kan ook niet loslaten. ( ik hoop dat hij dat wel wil)Hij is van ons geïsoleerd . Wat kan ik doen om hem te helpen?
    Clara

  9. Vorige week een brief in de bus gevonden waarin mijn (gediagnosticeerde) narcist afscheid nam. Hij was al jaren depressief en ongelukkig en gaf onze jeugd en destructieve relatie de schuld. Hij blijkt al een andere dame te hebben die alles krijgt wat ze wil. Dure cadeaus, weekendjes weg en vakanties. Zijn zoon en ik, daarvoor had hij met verjaardagen geen tijd en geen geld. Zijn zoon wil hem niet meer zien. Voelt zich verwaarloosd. Ik zit nog vast in het web van ongeloof na 9 jaar alles gegeven te hebben. Was blij als ie eindelijk weer licht aan het einde van de tunnel zag. Dan was het de liefste man op aarde… ik zie door de mist nog geen helder beeld en kan oom de ernst van het probleem nog niet beseffen. Heb het boek van Iris al twee jaar geleden gelezen, maar durfde/kon/wilde er niet aan. Al teveel in zijn web vastgezeten vrees ik. Vrienden en familie zijn blij dat hij me heeft verlaten. Nu ik nog. Naast zijn narcisme ook nog seksverslaving, alcolholafhankelijkheid en impulscontrole stoornis. En ik dacht dat ik met alle liefde van de wereld dat wel aankon… ik wacht op mijn boosheid en de ommekeer dat ik mijn energie weer in mijzef ga steken. Liefs en veel sterkte iedereen.

  10. Goede middag iedereen, na een periode van 20 jaar problemen en moeilijkheden ben ik anderhalf jaar geleden naar het CAW gestapt omdat ik mij niet goed voelde in mijn vel. De problemen situeerden zich vooral op het financiële. De personen van het CAW meenden terecht dat er een ernstig probleem bij mij was en stelden mij voor contact op te nemen met het Mobiel Crisiteam Pharos van het UZ. Ik heb dit anderhalf jaar uitgesteld omdat mijn partner dat niet wilde en omdat de communicatie van het CAW zodanig mij angst inboezemde dat ik dat niet durfde. Men zei dat IK dringend diende opgenomen te worden. Na contact tussen CAW en mijn huisarts heb ik gedurende 1,5 jaar Risperidon genomen, een medicament tegen ernstige angst stoornissen, psychose etc; Hiervan wordt je volledig apatisch en heeft een grote invloed op je werk en je relatie. Omdat de situatie nog verergerde ben ik uiteindelijk naar mijn huisarts gestapt (nu 6 maanden geleden) om contact op te nemen met PHaros, het mobiele crisisteam. Deze mensen hebben met mij meerdere gesprekken gehad, die zeer intens, zeer hard en zeer emotioneel waren. Uiteraard is er ook een bezoek bij de Psychiater geweest. Er werd toen vastgesteld dat ik een chronische (waarschijnlijk reeds meer dan 25 jaar) en een acute depressie had en waarvoor ik nu al enkele weken antidepressiva neem. Enkele dagen geleden heb ik uiteindelijk de diagnose gekregen: Persoonlijkheidsstoornis NAO. Dit betekent dat er een bepaalde persoonlijkheidsstoornis is bij mij, doch niet zeer uitgesproken. Meer in detail heb ikzelf van de Psychiater meer toelichting gekregen en de diagnose luidde : Narcisme. Ik heb ondertussen al veel artikels over narcisme gelezen en kan mij in enkele kenmerken zeker vinden. Het klopt gedeeltelijk ook bij mij. Ik ben niet rancuneus naar mijn gezin of mijn naasten, maar door de aanhoudende zeer ernstige problemen die mij financieel volledig gekraakt hebben is mijn stoornis sterk naar boven gekomen. Met soms zeer onaangename gevolgen. Nu met die medicatie gaat het een stuk beter met mij. Ik volg ondertussen gestalttherapie, ben gestopt met roken en heb een life coach ingeschakeld die mij terug te doen sporten.

    Ik heb deze persoonlijkheidsstoornis niet gewild, ik heb ze gekregen en gedurende jaren heeft zij mij volledig in mijn macht gehad. tot in de meest negatieve zin. Ik moet ermee leren leven en proberen het onder controle te houden. Ik kan mij perfect indenken dat leven met een uitgesproken narcist een ware hel is, alleen vind ik het zeer spijtig dat narcisten enkel negatieve omschrijvingen krijgen. Ik ben een narcist en vind het moeilijk om mee te leven omdat dit absoluut geen lachertje is. Ik heb gedurende jaren zeer weinig geslapen en was zelf ook volledig leeg, zwaar depressief en onmogelijk om van wat dan ook nog te kunnen genieten. Bij mij zijn met andere woorden zeer veel externe elementen ten grondslag dat ik als een stuk narcist leef. Ik ben daar niet fier op maar moet er zelf en mijn gezin van 5 personen in het totaal mee zien te leven. Ik ben ondertussen reeds 23 jaar in één en dezelfde relatie en heb ondertussen 3 opgroeiende kinderen waarvan 2 op universiteit.

    Ik heb ondertussen ook besloten dat ik nu, ALS ERVARINGSDESKUNDIGE, hierover een boek ga schrijven. Mochten jullie dit artikel lezen, zou ik het zeer aangenaam vinden dat jullie begrip hebben voor mij en mij steunen. Echt waar. Bart

Geef een reactie