Hoe kom je er uit?

Je kunt ontsnappen uit de gevangenis waar je door narcistische mishandeling toe veroordeeld wordt. Er is een weg naar buiten, terug naar jezelf en de wereld. Maar in mijn ervaring luistert het nauw. Daarom ga ik later in op de vele misverstanden die er over narcisme en aanverwante pathologie als psychopathie bestaat.

Welke stappen kun je maken om los te komen uit de greep van narcistische mishandeling?

  1. Leg de verantwoordelijkheid terug waar die altijd al hoorde

    Erken met wie je te maken hebt en neem rigoureus afstand! In veel bronnen wordt No Contact aanbevolen, maar soms is het niet zo simpel. In sommige gevallen zul je toch een bepaalde relatie moeten onderhouden, bijvoorbeeld als de persoon familie is, of als jullie samen kinderen hebben. Neem dan toch zoveel mogelijk afstand. Dat gaat vanzelf gebeuren als je de volgende stappen volgt, maar eerst moet het besef landen dat je met een narcist te maken had (hebt), en dat dat diepe sporen heeft nagelaten. Heling kost tijd. Hoe langer de relatie geduurd heeft, des te moeilijker het proces. Maar er is licht aan het eind van de tunnel.

  2. Informeer je zelf

    Als je zeker weet dat het om een persoonlijkheidsstoornis gaat, lees dan zoveel mogelijk. Er is goede informatie te vinden. Je zult zelf merken welke inzichten resoneren met je gevoel. Toen ik ging lezen over narcisme, vooral op blogs van ervaringsdeskundigen, vond ik zo veel gedrag terug dat exact zo tegen mij was ingezet. Eindelijk kreeg ik houvast. Weten dat je niet de enige bent is enorm heilzaam.

  3. Leer jezelf weer te vertrouwen

    De kern van deze mishandeling is dat jou het gevoel wordt gegeven dat je gek bent. Iemand die zichzelf niet meer vertrouwt, is een gewillige prooi. Je bent van je eigen waarneming afgehaald, want het was niet zo, je beeldde je maar wat in, etc. Veel slachtoffers hebben geen enkel vertrouwen meer in wat ze voelen of denken. Alles wat je inbrengt, werd immers omgedraaid. Het is nu zaak dat je jezelf weer voorop gaat stellen. Wie ben je, wat wil je, wat voel je? Probeer jezelf als het ware te (her)ontdekken: van welke muziek houd je het meest, van welk eten, van welke film? Probeer te bewegen, omdat je daardoor letterlijk weer in je eigen kracht komt. En neem vooral alles wat je ervaart serieus. Onderzoek het, zonder oordeel. Je hoeft geen censuur meer toe te passen, je laat je niet meer tegen jezelf uitspelen.

  4. Zoek een goede therapeut

    Omdat je te maken hebt gehad met ernstige mishandeling, raad ik je aan hier professionele hulp bij te zoeken. Deze therapeut moet in ieder geval kennis hebben van trauma en de gevolgen van psychische mishandeling. Het allerbelangrijkste is dat de therapeut de verantwoordelijkheid legt waar deze hoort; namelijk bij de dader. Dit is in de context van narcistische mishandeling heel belangrijk, juist omdat je het altijd bij jezelf en jouw houding moest zoeken. Elke therapeut kan zeggen verstand te hebben van narcisme, maar of dat echt zo is moet blijken uit zijn of haar reactie op jouw verhaal. Mijn advies: als de therapeut met een van de zes misverstanden aan komt zetten tijdens de therapie, dan moet je je afvragen of je op de goede plek zit. Het moet niet zo zijn dat jij de therapeut moet opleiden over narcistische mishandeling, in plaats van omgekeerd.

  5. Zorg voor een klein netwerk van mensen die je steunen

    Er zijn weinig mensen die weten hoe beschadigd je kan raken door narcistische mishandeling. Helaas kan dit onbegrip reacties opleveren die je nog verder in de duisternis brengen. Wees daarom voorzichtig naar wie je toe gaat, want niet alle mensen om je heen – omstanders – zullen je kunnen of willen begrijpen.  Het komt vaak voor dat omstanders zich op glad ijs begeven, door te suggereren dat zij er Beter mee zouden omgaan. Vanuit een misplaatste superioriteit wordt dan gesuggereerd dat zij meer begrip hadden gehad, niet zo boos zouden zijn op de dader (want die kan er toch niets aan doen). Ik heb zelf erg onder dit soort reacties geleden. Weet dat je niet de enige bent. Veel slachtoffers vertellen hoe vaak ze veroordeeld werden. Wat je zoekt is begrip, en wat je krijgt is afwijzing. Realiseer je dat dergelijke omstanders het niet kennen, of niet willen kennen, en bedenk op tijd dit is niet de juiste persoon om steun bij te zoeken. Er zijn mensen die je wel kunnen steunen, door dat ze het zelf ervaren hebben of zich toch open kunnen stellen voor jouw ervaring. Zeker voor moeilijke momenten is het heel belangrijk zo iemand in de buurt te hebben, die je kan bellen of even kan zien.

  6. Neem alles wat je ervaart serieus, vooral je boosheid

    Narcistische mishandeling heeft je volledig van jezelf afgehaald, en jezelf terugkrijgen doe je door te ervaren. Dit gaat nog niet zo makkelijk, omdat je zo lang hebt gehoord dat het Overdreven was wat je voelde, dat je geen Recht had op die gevoelens, of weer zo met Jezelf bezig was. Bedenk dat volgens de narcist de enige die aandacht en gevoelens waard is, de narcist zelf is.

    Ik zat met veel boosheid. Veel spiritueel getinte therapieën of boeken vertelden mij dat het voelen van die woede mij niet zou helen, dat ik dan enkel in de weerstand zat. In de context van narcistische mishandeling is het mogen ervaren van boosheid juist essentieel. Je hebt je nooit mogen verzetten, er werd sluipend maar systematisch over je grenzen gegaan, natuurlijk word je daar razend van. Veel slachtoffers hebben hun woede zo lang moeten onderdrukken, dat deze zich naar binnen keert en zich omzet in apathie en suïcidale gedachtes. Juist in het ervaren van je grenzen, zit je gevoel van waardigheid. Vindt een therapeut die dat begrijpt, die je weer in contact brengt met jezelf. Onder die woede zit namelijk de enorme pijn, is mijn ervaring. Toen ik eindelijk een gespecialiseerde therapeut vond die geschokt al mijn ervaringen had aangehoord en mijn woede begreep, bleek die fase helemaal niet zo lang te duren. Nu die boosheid er gewoon mocht zijn, kwam ik al snel in de laag eronder: de pijn en rouw over wat me was aangedaan.

  7. Ervaar het leven buiten het land van de duisternis

    Binnen de langdurige invloedssfeer van narcistische mensen kom je vroeg of laat in een existentiële crisis terecht, omdat je zo wordt uitgedaagd in je geloof in de wereld en de mensheid, dat je het op een gegeven moment echt niet meer weet. Je redding is het ervaren van de realiteit en hoe de wereld bedoeld is te zijn. Het is mijn overtuiging dat je – zeker om uit de narcistische invloed te komen – de normale kaders als het ware weer aangeleerd moet krijgen. Met normale kaders bedoel ik: het normale leven. De realiteit is genezend. Andere mensen die in de realiteit staan zijn genezend.

Ik ga in mijn boek nog veel uitgebreider in op wat je doen kunt om te helen.

« eenmaal ontsnapt, verzamel de brokstukken gevaarlijke misverstanden over narcisme »

234 gedachten over “Hoe kom je er uit?”

  1. Hoe ga je om als ouder met een narcistisch kind? Het contact heeft hij recent verbroken en ik heb ondanks alles wat ik met hem heb meegemaakt een gat in mijn hart. Want hoe gek het ook klinkt, het blijft je kind, ondanks dat hij willens en wetens mij en het gezin keihard heeft geraakt. Ooit staat hij voor mijn deur, omdat hij mij/ons nodig heeft. Nu ben ik murw en lamgeslagen, omdat wat hij heeft gezegd over wat wij hem hebben aangedaan. En inderdaad, je twijfelt aan jezelf. Waar ben ik tekort geschoten? Waar is het misgegaan? Keuzes om dingen te laten passeren, omdat het op dat moment het beste leek voor ons gezin. Ons laten schofferen en kwetsen. Is hij te weinig begrensd? Ligt het daaraan? Ik weet het oprecht niet meer. Het idee nooit meer deel uit te maken van zijn leven voelt nu als een gemis. Want ik kan het houden van hem niet zomaar stoppen. Ik weet het niet meer.

    1. Wat herkenbaar, ik zou graag willen dat ik hier een antwoord op kon geven. Iets andere situatie, mijn zoon is op 19 jarige leeftijd uit huis gegaan op moment dat hij een vaste baan had. Hij wist dat ik de relatie met zijn narcistische vader wilde gaan verbreken en dat kon ik doen omdat ik zelf voltijds kon gaan werken en financieel onafhankelijk was geworden. Net nadat ik het huis uit ben gegaan is zoon terug gekomen naar ouderlijk huis omdat het zelfstandig en alleen wonen niet lukte. Nu eist hij van mij dat ik terug kom en zoals een goed moeder behoort te doen weer voor het gezin ga zorgen. Voor alles en iedereen regel, huishouden doe alsof het een hotel is. Bij mijn zoon merk ik nu pas dat ook hij dezelfde trekken heeft als zijn vader. Ook ik vraag me nu af waar heb ik het fout gedaan en hoe nu verder. Zoon is in ouderlijk huis niet te genieten, doet zijn werk maar verder is thuis niets goed. Bij mij wonen wil hij ook niet en hulp accepteren is niet bespreekbaar. Er is maar 1 oplossing; ik moet terug komen en dat is precies wat ik niet meer kan. Maar begin inmiddels redelijk radeloos te worden omdat ik eigenlijk de echtscheiding in gang wil gaan zetten……… als ik op een of andere wijze er uit weet te komen zal ik het hier delen.

      1. Hou aub vol en geef niet (meer) toe … ze zijn zo geweldig vinden ze zelf, dan moeten ze ook maar voor zichzelf kunnen zorgen nu. Je bent nu al een stapje ver, keer niet meer terug of alles begint van voor af aan … Veel sterkte en moed

    2. Beste,
      Zit nu in de zelfde situatie als jij, heb een volwassen zoon van bijna 32 jaar en heeft ADHD dus gedroeg hij als kind anders dan andere kinderen. De dokters zeiden me dat dit heel normaal was bij kinderen met ADHD maar in de gaten moest gehouden worden, dat hebben we ook gedaan veel naar psychologen geweest als er te veel veranderingen in zijn omgeving kamen en er niet mee kon omgaan en dit hielp ook. We hadden alles onder controle zolang hij nog thuis woonde en niet volwassen was, hij was ‘hulpzaam’, goedgezind, lief, sociaal enz. Maar had ook zijn momenten dat hij anders kon zijn, vechten op school, zijn zus lastig vallen en de baas spelen over haar. Daarvoor ook hulp gezocht bij de psychologen en pediaters. Maar van de moment dat hij volwassen was en hem moesten loslaten om zijn eigen leven op te bouwen en te ontdekken liep het mis. Hij heeft al een relatie die stuk gelopen is waar hij ook een zoontje uit heeft en niet meer mag zien, door dat hij opnieuw een nieuwe relatie had met iemand en ook er ook een is van hem. Ze heeft hem misbruikt en hem volledig in de verkeerde richting laten lopen, haar weg die ze liep was drugs. Nu zijn huis verkocht is en al zijn spaargeld er door is, dan ook zijn eigen zaak als schilder decorateur failliet verklaard is en geen inkomen meer, heeft ze hem op straat gezet zonder nog iets op zak te hebben, alleen maar schulden. Hij is nu zo beschaamd tegenover ons en zijn hele familie van wat hij ons maar altijd verweet en niet wou inzien dat hij verkeerd bezig was dat hij ons allemaal heeft laten vallen en bij de verkeerde mensen terecht is gekomen. En zo zitten we nu met het zelfde groot probleem als wat jij schrijft: radeloos, moedeloos en in onwetendheid waar hij uithangt, en gebroken van verdriet. Als ik je verhaal lees voelde ik juist hetzelfde als jij en kunnen we hetzelfde schrijven. We zitten in dezelfde situatie en vinden nergens hulp, hebben alles geprobeerd, sociale diensten, psychologen om mee te gaan praten om hulp te krijgen of raad maar. Het duurt lang voor je bij iemand kan gaan en dan moet er nog eerst een massa papieren in orde gebracht worden dan pas kan je gaan om te praten en hoor je dan ‘we kunnen luisteren naar je verhaal maar niets doen voor jullie.’ Hij is volwassen en moet zijn verantwoordelijkheid voor zijn problemen zelf oplossen en hulp zoeken en hem loslaten. En daar sta je dan!

  2. Het feit dat een kind zo bepalend kan zijn. Ga echt door met je eigen plan! Jij bent niet verantwoordelijk voor zijn leven ook al wil hij dit jou wel laten geloven. Hoe herkenbaar. Twijfel niet aan jezelf! Op deze site staat dat narcisten dit tot een kunst hebben verheven. Je laten afvragen of je het wel goed hebt gedaan. Ga voor je eigen geluk, want daar heb je recht op!

  3. Ik ben reeds bijna 12 jaar gescheiden na een huwelijk van 20 jaar met een narcist. Uiteindelijk is het met veel vallen en opstaan en mezelf opzij zetten nog wel redelijk goed gekomen met mij, al durf ik een nieuwe relatie niet aan en zie ik bij mijn twee volwassen kinderen ook teveel argwaan naar anderen toe helaas… en dat is zeker niet niks. Helaas wordt ik nu weer met een narcist pur sang geconfronteerd nu ik mijn huis verkocht heb. Hij beschuldigt me van verborgen gebreken, eist voor alles nog wat schadevergoedingen, hij liegt er vrolijk op los of verzwijgt wat hij zelf overeen gekomen is… maakt mij in zijn brieven belachelijk… het is om gek van te worden. Er zijn inmiddels advocaten mee bezig maar ik vrees dat we dit met zo’n narcist nooit opgelost krijgen. Hij wil altijd meer, er komen altijd dingen bij en hij is overtuigt van zijn gelijk. Ik ben bang dat de advocaten hem boos gaan maken, maar ik wil ook niet toegeven. Ik weet niet hoe ik hier ooit vanaf zal geraken! Wat een hel dat dit nu net weer zo iemand moet zijn…

    1. Die etter maakt zichzelf groter dan hij is. Wordt onverschillig en kijk hoe je zo snel mogelijk van hem af kunt komen. Beschuldigingen beantwoord je met: nou en? Dan komt er maar een rechter aan te pas.

  4. Ik heb een dochter van 5j met een narcist. Ik ben al 2 jaar en half op zoek achter antwoorden na dat hij in de gevangenis geraakte. De volgende relatie die ik kreeg heeft het wat erger gemaakt tot ik zelf door had dat dit door mij veel te maken had, door dat ik niets van liefde en gevoel had en eigenlijk alles ervaarde zoals beschreven. Tenslotte heb ik nu relatie met een heel lieve man maar die begrijpt me niet. Dit kan ik hem niet kwalijk nemen. We zijn verhuist en ik ben zo dankbaar dat ik uit het huis waar ik de hel heb meegemaakt ben geraakt. Nu dat ik net verhuist ben kreeg ik te horen van de papa van mijn dochter dat hij halve vrijheid kreeg, is gaan werken en naar de gevangenis terug. Net ik dacht te genezen ben ik helemaal terug van waar ik was, ik ben de controle weer helemaal kwijt. Nu hij ook uren vrij krijgt in het wiekend eist hij bezoek van zijn dochter, ik kan het niet zonder dat er begeleiding bij is, want ik kan er zoals hij wilde erbij zijn de eerste momenten, nu probeert hij op alle manipulatieve manieren zijn doel te bereiken, ik weet gewoon niet wat te doen en heb echt zoveel angst, ik heb dit boek besteld en hoop er echt uit te komen.

    1. Ik begrijp die angst. Ik heb in een soortgelijke positie gezeten. Zoek hulp bij een organisatie als Veilig Thuis. Zij kunnen veel voor je betekenen. Zij kijken goed met je samen hoe jouw kind zo veilig mogelijk kan opgroeien en doen dit in overleg met jou. Zet er een derde persoon van zo’n organisatie bij in gesprek met jouw ex. Dan sta je er niet alleen voor. Bij de praktijkondersteuner van de huisarts kun je geheel vergoed psychische hulp krijgen. Ik heb daar zeer veel aan gehad. Ga voor jezelf opkomen, leer jezelf te vertrouwen. Luister altijd naar je emoties! Wat je angst betreft: jouw ex staat niet boven jou.

  5. Wie kan me helpen in hoe ik omga met de continue aanvallen die ik ontvang? Ik heb inmiddels helder waar de verantwoordelijkheid ligt, dat er niks van klopt. Ik ontvang eisen tot schuldbekenning, boetedoening en compensatie of goedmaken voor dingen waar ik niks verkeerd heb gedaan.

    Ik weet dat het niet klopt, en ben toch de hele dag daarna bezig met nadenken wat te doen of te zeggen, of ik wel of niet moet reageren. Als ik niet reageer, grijpt hij dat aan als fout. Als ik wel mijn grens aangeef is het niet goed en neemt de woede alleen maar toe. Dan bedenk ik, ik moet niet bezig zijn met het effect op hem, maar gewoon opkomen voor mezelf. Alleen dat is ook niet altijd in mijn belang, mijn gelijk halen, of mijn grens herhalen en benoemen als het praktisch niks oplevert. Ik heb ook belang bij pick my battles en grenzen trekken als er feitelijk gevolgen aan zitten die mij schaden. Nu zijn het alleen woorden en beschuldigingen. En ik HOEF daar eigenlijk niks mee.

    Toch kan ik de rust daarin niet vinden. Ik voel toch grote machteloosheid omdat het voelt alsof ik over me heen laat lopen als ik niet gas terug geef. En ook ben ik bezig met hoe hij mijn niet reageren dan vervolgens weer verdraaid naar de buitenwereld, dat ik nooit reageer. Ook al weet ik dat het niet klopt. Ik kan er niet gewoon mee ‘zijn’.

    Wie heeft advies?

    1. Wat ik op een gegeven moment besefte, is dat een narcist is als mr. Smith uit The Matrix. Mr.Smith is een virus in een geprogrammeerde wereld die door te manipuleren je overneemt. Je ziet een ander personage waarbij de manipulatie is gelukt veranderen in een mr. Smith. Uiteindelijk wemelt het van de mr. Smiths. Jouw narcist probeert jou weer over te nemen. Door te manipuleren zodat hij jou volledig in zijn macht heeft en jij gaat worden zoals hij. Dan is hij nog groter dan als hij in zijn eentje zichzelf is. Dan zijn er twee mensen of liefst nog meer die hem zijn! Net als mr. Smith. Wat jouw aanvallende narcist nu probeert, is jou proberen te doen veranderen in hem. Dus, wat moet je doen om te voorkomen dat hij je overneemt? Wees jezelf. Spreek de waarheid door feiten te benoemen (als je maar lang genoeg aan zijn kop zeurt hoe het echt zit, vlucht hij weg omdat hij niet wil dat leugens van hem worden ontmaskerd), toon je emoties (is hij allergisch voor) en zeg het wanneer hij liegt door simpel te zeggen: je liegt. Prent in je hoofd: ik moet voor mijzelf opkomen. Dat is vanaf nu je doel. Verweer jezelf door te laten zien wie jij bent. Daarmee blokkeer je het doel, jou overnemen. Door jezelf te blijven lukt dat hem niet meer.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *