Dit is een gastcolumn van Denise
Kerst: voor de één een fijne tijd met familie, gezelligheid en lekker eten, voor de ander een triggerend geheel, waar bijna geen ontkomen aan is. Waar de één zich al vanaf de herfst kan verheugen op deze feestelijke tijd van het jaar, begint bij de ander de eerste stress al te ontstaan door de vrolijke reclames in november waarbij de boodschap is: alles is familie! Maar wat nou als je door onveiligheid, toxische gezinsdynamieken en traumatische familie-ervaringen geen onderdeel kunt zijn van een familie? Dan is deze periode een hard gelag en uiterst pijnlijk. En ik kan het weten. Ik zie mijn familie al bijna 9 jaar niet meer.
De eerste jaren na de breuk waren nog het meest verwarrend inzake de feestdagen. Want ik wilde niets liever zijn dan onderdeel van een familie. Alleen was mijn eigen familie daar niet de juiste voor. En een andere om bij aan te schuiven had ik niet. En dus bracht ik noodgedwongen weleens een feestdag alleen door. Ik wilde niemand met mijn aanwezigheid belasten. Maar ik kan je zeggen: wat voelde ik me dan eenzaam en gebroken. Ik werd ermee geconfronteerd dat ik er alleen voor stond in het leven. Zonder vangnet. Zonder onvoorwaardelijke liefde van een fijne familie. Ik voelde me verloren. Kapot van verlangen. Alle trauma’s passeerden de revue. Was ik niet goed genoeg? Waarom konden ze niet gewoonweg van me houden? Waarom kreeg ik steeds de boodschap dat ik hun leven verpestte? En waarom deden ze geen moeite om de breuk te herstellen? Waarom hebben ze me verlaten? De pijn was ondraaglijk. En juist door overal te worden geconfronteerd met de happy families, ook door alle vrienden die met hun familie kerst vierden, was er geen ontkomen aan. Ik bracht zowel november als december door als een wandelende trigger-knop. En voor ik het wist zat ik er weer in: wat is er mis met mij? Waarom kon niemand van mij houden? Ben ik dan geen liefde waard?
Inmiddels zijn we een aantal jaren verder. En gaat het beter. Ik heb aan mezelf gewerkt en veel inzichten opgedaan. Door therapie maar ook door het lezen van boeken van onder andere Iris Koops en Karyll Mc Bride, waarin er veel herkenbare symptomen van toxische gezinssituaties worden omschreven. Maar ik heb ook opnieuw leren liefhebben en mensen durven toelaten.
Ondanks het bovenstaande ben ik in deze tijd van het jaar nog vrij snel van slag als het aankomt op familie en erbij mogen horen. En kan ik worden overvallen door intens verdriet of extreme angst. Maar inmiddels deel ik mijn kerstdagen zelf in. Niks groots of perfects. Want ook dat had ik van huis uit meegekregen: kerst MOEST leuk en gezellig zijn. De druk lag enorm hoog, en dat is nu juist de reden om het low key te houden. De eerste kerstdag vier ik met mijn dochters en schoonzoons, mijn ex-man en zijn vrouw en mijn vriend. We doen een borrel in de middag. Met kadootjes. En dat is het. Tweede kerstdag ga ik een rondje wandelen en eten bij vrienden, die mij voor het tweede jaar op rij hebben uitgenodigd. Ik ben dus niet alleen. En dat is al een enorme opluchting. Want het voorkomt dat ik overspoeld wordt door herbelevingen van mijn trauma’s. En daar ben ik de mensen om mij heen ontzettend dankbaar voor!
Ik weet dat er velen met mij zijn voor wie deze periode van het jaar extra zwaar is en moeilijk te dragen. Want nee, niet iedereen is gezegend met een fijne, liefdevolle familie. Dat is niet vanzelfsprekend. En ook herbelevingen liggen op de loer. En juist daarom zou het mooi zijn als we ons als medemens met een fijne familie hier bewust van zijn. En juist iemand die het zwaar heeft in december de hand kunnen reiken. Een klein gebaar kan van enorme waarde zijn. Een kopje thee, een wandeling, een luisterend oor, een berichtje dat je aan iemand denkt, samen een maaltijd nuttigen of een spelletje spelen. Dat vermindert de pijnlijke tijd en zorgt voor verbinding. En is dat niet precies waar kerst voor bedoeld is?
De mensen die wel met familie Kerst vieren en voor wie dit beladen is, wil ik ook een hart onder de riem steken. Daarom heb ik wat adviezen hoe je ermee om kunt gaan.
- Beperk de tijd van samenzijn
Blijf niet te lang gedwongen boven op elkaars lip zitten onder het mom dat het gezellig moet zijn. Wanneer je van jezelf weet dat je nekharen overeind gaan staan na twee uur samenzijn met je familie, kun je bijvoorbeeld van tevoren plannen dat je maximaal twee uur aanwezig bent. - Plan de familieafspraak buitenshuis
Wat is er fijner dan een beetje zelf regie te houden? Wanneer je de afspraak met je familie niet bij jou thuis plant, kun je naar huis wanneer het voor jou klaar is of wanneer het feest is afgelopen. Prima plan! En goed te combineren met je eigen grenzen. - Doe niet teveel je best
Je hoeft je niet in allerlei bochten te wringen om te zorgen dat het samenzijn met je moeilijke familie een succes wordt. Wanneer je beseft dat jij niet als enige verantwoordelijk bent voor de sfeer binnen je familie, kan dan behoorlijk wat stress schelen. Je hoeft dus niet alles uit de kast te halen om het zo leuk mogelijk te maken. Daarnaast kun je het in een moeilijke familie bijna nooit goed genoeg doen, hoe hard je ook je best doet. Het is hoe het is. En jij bent precies oké, zoals je bent. Ook als je je eens niet uitslooft. - Neem een time out als het nodig is
Wordt er ineens een negatieve sneer uitgedeeld? Of word je ineens getriggerd? Neem dan een time out. Ga even naar de wc of loop even naar de keuken om je gedachten te ordenen en je lijf weer tot rust te brengen om te voorkomen dat je vanuit emotie ergens op reageert. En weet dat als iemand echt over je grenzen gaat, je ook altijd de mogelijkheid hebt om te vertrekken Je bent niet meer het afhankelijke kind van vroeger, dat alles moest ondergaan en mag jezelf (en jouw eventuele gezin) beschermen als het nodig is. - Doe iets waar je zelf blij van wordt
Plan op de feestdagen bewust tijd voor jezelf om iets te doen waar je blij van wordt. Ga een rondje hardlopen, lees je favoriete boek, kijk een filmpje op Netflix of neem je kat op schoot. Vertroetel jezelf even goed voor je de confrontatie aangaat met familie of juist nadat je dat hebt gedaan - Besteed hooguit één feestdag aan je familie
Eén feestdag besteden aan een minder leuke familie is meer dan genoeg! Plan de andere feestdag lekker voor jezelf en vul die dag helemaal in naar jouw eigen wensen. Je hebt dan iets om naar uit te kijken!
11 reacties op “Kerst in eigen hand”
Wat een mooie blog Denise. Mooi hoe je beschrijft je eigen invulling aan de kerstdagen te geven. Inspireert me. Het voelt dubbel: opluchting omdat ik niet meer in dat circus van mijn gestoorde familie hoef mee te draaien, maar ook de eenzaamheid. Ik weet:alleen en trouw aan jezelf is beter dan niet alleen, maar mee moeten doen aan een leugen.
Ook mij hebben de boeken van Iris erg geholpen.
Goeie Kerst voor jou Denise en voor alle lezers hier.
Ja precies dat: ‘Het voelt dubbel: opluchting omdat ik niet meer in dat circus van mijn gestoorde familie hoef mee te draaien, maar ook de eenzaamheid.’ En tegelijk realiseer ik me dat ik in mijn familie eigenlijk altijd alleen ben geweest, maar nu is het expliciet. Dus blijft over ‘niet meer mee hoeven in dat circus. Mijn hoofd snapt het maar mij hart heeft het nog moeilijk.
Precies.
De leugen.
Dit is zo herkenbaar ,ook bij ons vroeger waren Kerstdagen zo beladen. De sfeer was om te snijden ,en tegelijk moesten we ‘vrede op aarde’ zingen. Ik kreeg ook bijna nooit wat door mijn keel.
Ik ga met Kerst (morgen) kort naar mijn ouders ,en zal je adviezen ter harte nemen. Beter om even te gaan dan niet te gaan ,want dan zijn de verwijten en ruzies weer een gevolg. Maar het is al een stuk beter als vroeger.
Dankjewel Denise.
Ik heb veel steun aan deze website.
Dank voor je blog, Denise.
Dit alles heb ik in de afgelopen jaren, uit mezelf, al toegepast.
Het werkt, maar toch…..
1e Kerstdag ben ik alleen, 2e kerstdag uitgenodigd bij vrienden. Heel fijn!
Mijn 5 kinderen en 11 kleinkinderen zie ik al 13 jaar niet meer. ik hunker nog steeds naar hen, al zou het maar 1 kerstkaartje zijn, dan zou ik al blij zijn en dankbaar.
Mijn nare dagen beginnen ook al in Oktober; zelf jarig, mijn trouwdag in November, Sinterklaas, alle Kerstliedjes en versieringen etc.
Ik dacht dat ik me aanstelde en dat ik dat alleen had, door jouw blog weet ik nu dat anderen hier ook mee worstelen. Dank hiervoor.
Groet!
Merel ( 76 jaar)
Mijn meest eenzame kerst, wat ik me ook goed kan herinneren, was mijn eerste kerst weg bij mijn partner. Begin december was ik bij mijn (n)ex vertrokken, ik woonde boven een coffeeshop. Mijn kinderen waren beide dagen bij hem, maar 2e kerstdag zou ik ook naar ze gaan. Mijn zusje zou die dag ook komen.
Die eerste kerstdag zat ik alleen in een huis wat nog niet mijn thuis was. Het belletje van de coffeeshop hoorde ik continu rinkelen, meer mensen die kerst ontsnapten, maar zo wilde ik geen kerst “vieren”. ’s Avonds en de volgende dag op social media alleen maar berichten hoe fijn mensen het hadden gehad en ik voelde me eenzamer dan ooit.
Tweede kerstdag zag ik mijn kinderen weer, vol verhalen van de vorige dag. Samen met mijn zusje even naar mijn huis gegaan, zodat ik het haar kon laten zien. Onderweg kreeg ik van haar alleen maar commentaar en verwijten wat ik beter had kunnen en moeten doen in mijn relatie met mijn (aanstaande) partner en mijn narcistische moeder. Zij wist altijd alles beter, maar relaties kon zij niet houden en daardoor had zij (gelukkig) ook geen kinderen. Maar ZIJ wist wel hoe het moest.
Het is al meer dan 10 jaar geleden maar iedere keer als ik daar aan denk, voel ik weer die eenzaamheid en verdriet van toen. Als ik toen wist wat ik nu wist… Blij dat ik met mijn familie heb kunnen breken en dus ook met mijn zusje.
Voor iedereen die nog wel naar de toxische familie(s) gaat… sterkte, en gebruik zeker de tips in de blog
Dank voor je blog, Denise. De herkenning en je tips zijn waardevol voor mij.
Dat gemis ken ik niet. Ik heb een diepgewortelde overtuiging dat ik er niet bij hoor en mezelf wel red. Misschien omdat mijn vader altijd met trots zei: “Din redt zich wah.” (Die redt zich wel.) Ik heb me ook altijd gered. Vierde de feestdagen met de mensen met wie ik in dat jaar was of alleen. Later samen met mijn zoontje. Weer later voegde hij zich bij de familie van zijn vader en ik besteedde mijn tijd aan de kunst. Pas toen de narcistische dingen met moeder boven tafel kwamen voelde ik eenzaamheid. Extreme eenzaamheid, want ik kende geen eenzaamheid. De laatste vijftien jaar van mijn leven zijn een hel geweest. Ik voel nu voor het eerst weer het ‘aan mijn hoela gevoel’ met al dat gedoe met kerst. Ik ga er lekker alleen op uit genieten met leedvermaak van al die mensen die feest MOETEN vieren en MOETEN showen hoe fijn zij samen zijn. In de middag komt mijn zoon.
Rake blog Denise! Fijn dat Verdwenen Zelf hier aandacht aan besteed! Ook ik heb kerst alleen met mijn katten doorgebracht nadat ik 10 jaar geleden noodgedwongen moest breken met mijn familie. Het jaar erna leerde ik mijn huidige man kennen en heb ik een schoonfamilie erbij gekregen. De eerste keer dat ik met hen aan een lange tafel ging eten barstte ik in huilen uit. Dat had ik nooit op die manier gekend. Inmiddels heb ik in mijn leven mijn eigen “familie” om mij heen verzameld via buren, vrienden, collega’s en de sportclub. Ook relativeert onze multiculturele samenleving enorm. Er zijn heel veel mensen die kerst niet vieren of gewoon aan het werk zijn die dagen. Mijn ervaring is wél dat je zélf voor gezelschap moet zorgen. Een vangnet wordt mij zelden aangeboden.. Lieve groet Kiki
Ik vind het fijn om alleen te zijn met kerst. Doen alsof het leuk is, verplicht als zondebok moeten komen maar mijn broer en zus kregen geen enkel commentaar. Toen ik eenmaal besliste om niet te komen met oud & nieuw stonden ze ineens voor de deur.
Familiekerst is überhaupt al gebroken vanwege ruzie vanwege een bak ijs, nooit weer bij mekaar gekomen. (wel lekker rustig.. maar ik denk dan vooral aan armoede en gezinnen die geen fatsoenlijk diner kunnen hebben)
Ik ben zelf een introvert en ik hoef echt niet die drukte en feestjes met mensen om mij heen. Helaas nog veel veroordelen hierover en zelfs op tv, dat je in slachtofferrol zou zitten. Voor mij juist eindelijk ‘het kiezen voor mijzelf en kunnen kiezen’
De zoveelste familiebijeenkomst die zo zwaar beladen was….
Wij laten ons niet meer verlagen door mijn vader, die ziek in zijn hoofd is! Hij heeft het afgelopen jaar heel vaak uitnodigingen afgeslagen óf eerst toegezegd en daarna afgezegd. Zelfs ons verjaardagscadeau voor hem, wat in 2026 zou plaatsvinden, zei hij begin november 2025 al af.
We gaan even terug….
Net als de uitnodiging die hij telefonisch kreeg, in maart 2025 voor zondag 20 april onze paasbrunch met zelfs mijn oudste dochter die er vanuit het buitenland bij is, zegt hij doodleuk dat hij niet kan. Uitnodiging voor Vaderdag 15 juni 2025, in mei uitgenodigd en toezeggen, en zegt ook nog: wat leuk en fijn en begin juni belt hij gewoon, 10 dagen ervoor, af terwijl het zondag 15 juni pas zou zijn. Op familiebijeenkomsten weet hij zich naar ons, ook schandalig te gedragen.
Het gevolg van zijn gedragingen:
Dat betekent dat we niet meer naar familiebijeenkomsten gaan (omdat het voor ons NIET goed voelt! Dit voelen we namelijk ruim ( weken en dagen) van te voren al.
Je moest eens weten dat we twee volle maanden, opzagen tegen kerstavond 2025…
Als hij bij ons is en we zijn alleen met hem, dan is er nagenoeg niks aan de hand. Behalve de herhaaldelijke, idiote vraag of we nog steeds geen spijt hebben gehad dat we in (dit prachtige en volledige kloppende) huis zijn gaan wonen.
Gewoonweg omdat zij ( lees mijn zusjes en hij) niet geïnformeerd waren, goedkeuring en bemoeienis hadden kunnen geven. Alles hebben we zelf geregeld en we zijn er nog tot op vandaag reuzetrots op.
Wil ik naar zijn woning om iets af te geven, dan staat hij dit NIET toe en schrijft in een app dat hij even op kantoor is, ( een paar straten verder dan zijn woning) en dat ik even kan komen. Daar krijg ik, in een zijkamertje, met de deur dicht, een kop koffie, aangereikt door zijn directeur, hij neemt de knoflook op olie die mijn man heeft gemaakt, aan, zegt géén dank je wel, ook niet als ik zeg dat mijn man, deze speciaal heeft gemaakt maar benadrukt wél dat we hem geen nieuwe pot hoeven te brengen!
Op kantoor zit ik 10 minuten, drink de koffie leeg en vertrek. Hij zegt niks leuks, liefs, geïnteresseerd of nuttigs. Ik vertel hem dat ik een ijzerinfuus krijg en hij wenst me niet eens succes!
Zijn we met de familie dan worden wij volledig genegeerd, gedegradeerd, kleingehouden, en zelfs stil gezwegen. De rest smult ervan. Geen woord wordt er met ons gewisseld. En de anderen worden op handen gedragen. Ze zijn helemaal in gesprek met elkaar, lachen en kijken elkaar volledig aan. Hebben het grootste plezier en wij worden volledig genegeerd en uitgekotst.
Conclusie: Wij doen hier niet meer aan mee, het voelt voor ons twee, barslecht, we gaan niet meer naar een familie´samenzijn` Het is geen familie meer, we zijn namelijk helemaal niet samen.
Naar mijn zusjes:
Denk maar eens aan alle, vele jaren dat hij slecht over ons gesproken heeft en jullie dit keer op keer geaccepteerd hebben. Geen moment hebben jullie ons beschermd.
Jammer, pech voor de familie, als ze ons, in die vele jaren van buitensluiten- pijn en verdriet, op mentaal gebied waardig hadden gedragen, dan waren we nu – super dankbaar en liefdevol- samen.
Het zij zo, alle zeven leuke kinderen van ons- de drie zussen- en elkaars nichtjes en neefjes,- ten spijt.
Ook dat is ontnomen en kapot. Stuk voor stuk, práchtige kinderen tussen de 23 en 38, die geen onderling contact meer hebben. Ik zie het aan hun vaders kant van de familie, met onze twee dochters en hun neefjes en nichten, compleet anders, één groot en warm nest met een jaarlijkse familiedag en een neven en nichtjesdag! Godzijdank.