Van verdwenen zelf naar hervonden eigenheid

Dit is een gastcolumn van Nathan

Er is een intens rouwproces op gang gekomen: om alles wat nooit is geweest, wat niet bestond, maar ook nooit meer zal komen. Woede over alles wat gebeurde, wat werd verzwegen of juist wel gezegd om te manipuleren. Mijn eigenheid werd afgebroken, mijn waarachtige ja of nee kon niet bestaan. Menselijke waarden en mijn schuldgevoel werden zo ingezet dat ik mijzelf moest verraden. Ik werd uitgespeeld tegen mezelf.

Ik ben als kind slachtoffer geweest van seksueel misbruik binnen een narcistisch gezin. Mijn jeugd was doorspekt met dwingende controle. Om specifieker te zijn; ik ben als kind misbruikt door twee broers en opgegroeid bij narcistische ouders. Het gezin waarin ik opgroeide werd gekenmerkt door het cultiveren van onveiligheid, grenzeloosheid en destructief gedrag. Zowel wat mij is aangedaan als de context waarbinnen dit plaatsvond, hebben veel impact op me gehad. Ik had veel last van dissociatie, herbelevingen, gevoelens van schaamte en schuld. Vier jaar geleden ging de beerput open en sindsdien heb ik vele stappen gezet in mijn herstel (ik schrijf hierover op mijn eigen blog). In dit proces zijn onder andere de boeken van Iris Koops voor mij een enorme steun geweest en dat zijn ze nog steeds.

Vorig jaar had ik een periode geen werk. Het bleek uiteindelijk een geluk bij een ongeluk…ik kreeg bijna een jaar WW uitkering en heb hier zonder dat dit mijn plan was, gebruik van mogen maken. Ineens kreeg ik tijd en ruimte om tijdrovend en diep verwerkingswerk te doen. Nadat de kinderen naar school waren en de kamer opgeruimd, ging ik op onze bank zitten en opende weer een boek van Iris Koops.

Zij is de grondlegger van “Het Verdwenen Zelf”, een organisatie die zich inzet om kennis over narcistische mishandeling te verspreiden en hulp te bieden aan slachtoffers. Ontzettend belangrijk en helaas noodzakelijk. Er zijn teveel mensen die vanuit de eigen pijnlijke ervaring de gevolgen kennen van intieme terreur en dwingende controle, andere woorden die dezelfde schadelijke dynamiek weergeven.

Deze woorden hebben een enorme lading. En net als bij de start van mijn verwerking van het seksueel misbruik, had ik de uitdaging de beweging ernaartoe te maken. Terwijl ik ook vooral ervan weg wilde. “Zo erg is het toch niet?”, “Je verzint het allemaal maar zelf.”, “De enige gek ben jezelf.” en een veelheid van dergelijke interne oordelen kon ik horen. Er brak een periode aan, om opnieuw eerst mezelf te geloven en te valideren. Om tegen mezelf te zeggen: Het klopt. Dit is echt gebeurd.

Het eerste boek “Herstellen van narcistische mishandeling” hielp om te gaan herkennen. Elke keer weer nieuwe onderdelen zien. De communicatie binnen het gezin waarin ik opgroeide, het uitspelen van de kinderen onderling, de informatie die de ene wel werd gegeven, de ander niet. De verdeel en heers dynamieken. Het grensoverschrijdend delen van details die ik als kind helemaal niet zou moeten weten. Of dan juist weer de stilte behandelingen. Het verantwoordelijk worden gehouden voor de algehele sfeer thuis en emoties van de ouder. Parentificatie.

Elke keer was het stukken herkennen, erkennen en dan de herinneringen en emoties opnieuw beleven. Heel vaak hoefde ik maar een pagina te lezen. Dan raakte iets mij dusdanig dat ik tijd nodig had om dit te verwerken. Op zo’n moment besloot ik het boek even weg te leggen en in de middag wat anders te gaan doen, voordat ik de kinderen ging ophalen en voor ons gezin mocht zorgen.

Ook het tweede boek van Iris brengt veel in beweging, door de zaken die het aanraakt, die helpen om zelfstandig het nodige verwerkingswerk te doen. “Je leven in eigen hand”, de titel is toepasselijk. Opnieuw bracht ik vele ochtenden door op onze bank, soms maar enkele zinnen lezend, diep geraakt door alles wat ik begon te herkennen.

Dit boek hielp me ook in het afleggen van mijn onterechte schuldgevoelens. Iris schrijft in haar stuk over seksueel misbruik van kinderen binnen een narcistisch systeem: ‘Kinderen zijn geneigd de schuld op zich te nemen. Mishandelde kinderen komen vaak vast te zitten in een keten van schaamte en schuldgevoelens. Dit speelt bij slachtoffers van de combinatie narcistische mishandeling en seksueel misbruik nog sterker. Ze kunnen geen kant op’.

Het hoofdstuk over dissociatie: één brok herkenning. De uitleg over de narcist die egosyntoon is: hij of zij is niet in staat tot mentaliseren of vragen te stellen over de eigen beleving. Het projecteren, het externaliseren, het omdraaien, het wordt allemaal langzaam duidelijk. Uiteraard de bekende DARVO maar om hier een veelvoud van voorbeelden en praktijksituaties van te lezen, tot ook uitgebreide ervaringsverhalen. Pijnlijk om de zinloosheid van dit alles te realiseren. Het gaat waarschijnlijk nooit anders worden. De narcist heeft een beeld van mij en de situatie die niet klopt, maar ik kan dat op geen enkele manier veranderen. Het is zinloos hieraan vast te houden.

Ik ben opgegroeid in een grote leugen. Drijfzand was de basis van mijn opgroeien. Dit twijfelen aan jezelf is er altijd geweest, van de wieg af. Net zoals veel andere kinderen die in zo’n gestoord systeem opgroeien was ik als kind altijd alert, zorgend voor mijn ouders en de sfeer in huis. Totdat je als volwassene ontdekt dat er een totaal andere realiteit is.

Ik begon het te zien. Het was moeilijk bij tijden omdat het zo confronterend was. Hele stukken schreef ik over, wat mij raakte of herinneringen ophaalde. Maar het licht begon ook door te breken. Zoals de ochtendzon die door de mist breekt en de omgeving uiteindelijk helder zichtbaar maakt. Zo werd het voor mij steeds lichter en minder duister. Dit stukje van Iris vat het voor mij wel samen:

‘Ik wil nooit meer het land van de duisternis in. Ik ben volledig uitgeput door het voortdurend uitvogelen wat er van mij verwacht wordt en dat gedrag maar braaf te laten zien. De belangrijkste reden dat ik het niet meer wil, is omdat het zinloos is. Het is een systeem in stand houden waar geen enkele groei, geen enkel leven in zit. Een systeem dat alleen maar gericht is op overleven, op een destructieve en dogmatische manier’.

Het was veel, het is veel. Teveel om hier te benoemen. Hierboven is een korte opsomming van de pagina’s die ik vol schreef bij het boek. Het ervaren van die duisternis, het herkennen van de zovele destructieve patronen waarmee ik ben opgegroeid. Het heeft die lange maanden gekost om mijzelf daarvan steeds vrijer te maken maar is me zoveel waard.

Want wat is die vrijheid verslavend! Ik kan nu, weer een jaar verder zeggen dat ik er echt uit ben en nooit meer terug ga. Toch kan ik die duisternis ook nog voelen. Ik kan mezelf kwijtraken, het verdwenen zelf blijft kwetsbaar. Ik kan geraakt worden en dan kost het soms een paar dagen om mezelf weer te vinden. 

Maar als dit mij nu overkomt, ben ik lief voor mezelf. Erken ik wat ik voel en ervaar. Weet ik dat ik niet gek ben. Dat dit een gevolg is van de bizarre context en grensoverschrijding waar ik uit voortkom. En dan geef ik mezelf de diepste knuffel die maar mogelijk is. Erken ik hoe ongelooflijk rot, fout, smerig of vuil het was. En besluit wat ik er nu mee wil. En dat is er vrij van zijn.

Een verdwenen zelf heeft plaatsgemaakt voor mijn hervonden eigenheid.

Mezelf zijn. Wat een cadeau.

Illustratie uit: De Verloren Knuffel Brigade (p. 21) door @Evelien Groen. ISBN 9789085603696

9 reacties op “Van verdwenen zelf naar hervonden eigenheid

  1. Jeetje Nathan, het is alsof ik mijn eigen verhaal lees, je schrijft het zo beeldend,het heeft zoveel raakvlakken met mij. Ook dat misbruik door je eigen broers, al was dat er in mijn geval 1. Dankjewel voor je treffende omschrijving over hoe het werkt in een narcistisch gezin. En ook ik ben Iris Koops dankbaar voor de inzichten die ik kreeg door haar beide boeken. Alle goeds, dat wens ik jou.

  2. Zeer herkenbaar !
    Maar ik vraag me dan af: hoe oud ben je, ben je man of vrouw ( ik denk man),
    Hoe kon je leven en goed? Functioneren?
    Kon je je omgeving en op je werk normaal staande blijven en anderen ontzien?
    Mijn leven was vreselijk moeilijk door mijn voorgeschiedenis en heb een heel hoge prijs betaald.
    Overigens is het nu heel goed met me maar ik ben dan ook 82 jaar!

    1. Beste Frederika,
      Mooie, goede en terechte vragen! Het geeft meer dan voldoende input voor allicht een volgende blog.
      Voor nu wil ik wijzen op mijn blog https://dagboekvaneenoverlever.nl/blog/, daar kun je allicht antwoorden vinden op een aantal van jouw vragen. Ik ben open over mijn reis van verwerking omdat ik dergelijke verhalen zo gemist heb terwijl ik bezig was met trauma verwerking.
      Dank voor de reactie, wat mooi en bijzonder dat jij/u op deze leeftijd nog hierop reageert. En net als Iva Bicanic die ook zegt, iemand is nooit te oud om te helen. Prachtig, hartelijk bedankt daarvoor.
      PS- Ik ben de helft van jouw leeftijd.

  3. Tranen van herkenning.
    Letterlijk

    En meer weet ik momenteel ook niet te schrijven.
    Brste Nathan,

    Respect voor jou! Bewondering.
    Weer een winnaar erbij! Ook hie je je thuiszitten hebt ingezet ten goede en dat ook ziet!!

    Hou vol als t duister trekt, maar zoals je hebt ontdekt…. Jij bent het niet.

  4. Ontzettend bedankt Nathan, dat je dit met ons deelt! Ook de rake woorden die je geeft aan wat er met jou gebeurd is. Voor anderen en mijzelf ook zeer helpend. In aanvulling op de boeken van Iris die bij mij ook levensreddend zijn geweest. Wat een kracht heb jij hoe je uit de duisternis bent geklommen. Dit geeft hoop ! liefs Demi

  5. Wat knap hoe je dit gedaan hebt Nathan. Heel mooi beschreven ook. Ik heb zelf ook veel aan de boeken van Iris gehad. Dat het onzegbare woorden kreeg.

  6. Nathan,

    Je hebt een lange weg afgelegd. Seksueel misbruik is zwaar om te dragen. Ik weet er alles van. Wanneer je uit een narcisten nest komt heb je geen afweer. Er is geen begrensd kind dat nee kan zeggen en vooral neen kan doen. En daar hebben jou broers misbruik van gemaakt. Er was geen jij die recht had op bescherming, ze namen het niet van je af het was er al niet meer wanneer het misbruik begon. Je was al ontmanteld , ze hoefden alleen maar zich uit te leven op jou, een niemanddalletje, een gebruiksvoorwerp, meer niet. Dat is hoe het gaat. Een kind dat netjes is opgevoed in een veilig nest, zegt neen en loopt weg uit nare omstandigheden, is resoluut in de neen houding en straalt zelfvertrouwen uit. Dat word geen prooi .

    Maar mensen zoals jij en ik waren als kind al een prooi, geboren als een prooi. Vanaf de geboorte was er geen bescherming ,geen valideren door liefdevolle ouders. Je bent groot geworden van lichaam en ontwikkeld van lichaam tijdens je kinderjaren, maar er was geen krachtveld waarin je kon ontwikkelen psychisch. Je werd vanaf je geboorte uit elkaar getrokken zoals een elastiek bij iedere behoefte die je had . Die trekkracht was het narcisme die gefocust was op jou behoefte, zodra je als baby een behoefte liet zien werd die uiteen gereten door te negeren of af te straffen . Jou behoeftes werden een focus point voor de narcisten om jou heen. Zodra je je menselijkheid een uiting werd ,werd die menselijkheid vernietigd net zolang totdat er nog weinig menselijkheid omhoog borrelde . En je een zombie werd die zich leeg , vacuum ,moe ,uitgeput en verdrietig voelde of verdoofd. Ook ik heb het ondergaan en wie weet hoeveel meer mensen en kinderen er zijn die het nog dagelijks moeten ondergaan. Het verdwenen zelf heet dat. Iris heeft dat heel mooi weten te verwoorden.

    En dan word je volwassen en op de een of andere manier sijpelt er ineens ruimte om in te gedijen in je leven, er komen behoeftes op en je kijkt om je heen,weet niet zo goed wat er mee te doen, immers werden ze als een rek weggetrokken uit je ziel, je spirit.
    Je wacht op iemand of een situatie die je behoeftes ontnemen maar dat gebeurd veel minder en daar sta je dan ineens als een bruisend vat waaruit een hoop emoties stromen die niet weten waarheen te stromen. Omdat het remote kastje van anderen om jou te bedienen niet meer werkt en je zoekt naar die remote van anderen, maar niemand die op knopjes drukt. Het komt vaak allemaal in één keer omhoog en moeilijk te bevatten ,want immers ons was geleerd dat iemand de rek eruit kwam trekken zodat we verlamd waren en niet zelf op onze emoties konden anticiperen. En op een dag vraagt de ziel te anticiperen met je spirit op je pijnen en verdriet. Om de verschillende lagen van bezielde velden vrij te laten ook al zijn het vermoeiende bewegingsvelden van seksueel misbruik , de boosheid die loskomt ,machteloosheid die je ervaart omdat jij de rek niet in handen had maar die ander.

    Het incarneert door je dagelijkse bestaan omdat het van jou is aangedaan door anderen. Ons voelveld bestaat uit heel veel lagen van ervaringen die als een bal om ons heen liggen. Zoals de toverballen snoep. Iedere keer een andere kleur die tevoorschijn komt . Zo liggen ook onze emoties opgeslagen om een veld om ons heen verbonden met je navel en je hart. Wanneer er momenten van veiligheid beginnen binnen te sijpelen en je begint te ontkrampen komen al die lagen van emoties ervaringen binnen gezogen. Je lichaam is een voel en ervaringstempel en wil herstellen. En elke keer er een veilig gevoel is dient zich een ervaring aan. Veiligheid is de ontkramper om zo te stellen. De navel en het hart ontspannen en geven een seintje aan de spirit , het zijn de twee plekken waarin de spirit huist en de beweging van een 8 maakt en signalen krijgt, het echte liefdevolle energie wezen dat jij bent om te stromen als vreugde.

    Pijn, verdriet, afgestompt voelen, boosheid het is de emoties die behoort bij het uitrekken van jou elastiek, jou veiligheidsveld. En zodra de veiligheid zich aandient brengt dat bezielde veld van uitrekken mishandelen verhaaltjes met zich mee. Het ligt er ingebed als hologrammen die beleefd zijn met de mee opgeslagen emoties die weer beleefd worden als de veiligheid terugkeert. Veiligheid is liefdevolle bescherming die je omarmt een vreugdevolle spirit te zijn. Het is ons allemaal ontnomen maar zo eigen dat het is komt het als een phoenix uit ons en wil zijn vleugels strekken. Maar die vleugels brengen herinneringen mee omdat ze daar veilig in opgeslagen lagen.
    Het ligt als een soort coil opgeslagen ,een scroll die jou levensverhaal verteld. En zodra die opengaat komen emoties en herinneringen los, jou phoenix die jou levenslied zingt en uitdraagt.

    Onze phoenix de energie spirit wil rekken en strekken in liefde en vreugde gewillig te willen voelen en ervaren . En onze warme spirit beweegt door onze opgeslagen pijn als hologram en brengt het veilig naar boven waardoor het weer onveilig voelt en herbeleeft word.
    Omdat het een opgeslagen emotie-veld is met beelden. Dat is spirit eigen te bewegen als een phoenix die in zijn vleugels de afdruk heeft van onze ervaringen en als gesponnen draad mee trek als die boven komt, als het veiligheidsveld mag uitdijen door jou.

    Als kind had ik een NDE van verwaarlozing en vergiftiging, ik was in een andere wereld, voor een tijdje zweefde ik in en uit het leven en zag ons energiesysteem. Hoe het werkt. Ik nam de blauwdruk mee en pas toen veiligheid zich aandiende als vleugels van bescherming kon al die kennis door mij stromen om gezien te worden en om in te groeien. Om te gebruiken als tools om mijzelf mee te bevrijden. In ieder mens woont een phoenix spirit die beweegt met vleugels van vrijheid. En dat is wat wij behoren te zijn spirituele dansers die bewegen als vleugels van vrijheid .

    Jou Phoenix is uit je gebroken dat is het mooiste wat er is , en nu toont jou spirit jou waar de opgeslagen pijnen liggen en wat er mee te doen. Omdat het liefdevol gewillig vreugde in jou leven wil brengen. Ik ben blij voor jou dat je de weg van herstel en van een vrij mens zijn bewandeld. En nog meer dat jou spirit energieveld het goede in jou kinderen voed waardoor zij een grote springplank hebben om later vanaf te springen met vleugels van vrijheid door jou geschonken.

    Het ga je goed Nathan, de spirit is met je.

  7. Als professional, aangesloten bij het netwerk van HVZ, wil ik reageren op jouw blog Nathan.
    Wat moedig van jou dat je met jouw levensverhaal naar buiten bent gekomen.
    Bijzonder dat je een jaar de tijd kreeg om zelfstandig het intensieve proces van verwerking te doorlopen toen je een jaar zonder werk thuis zat en dat je daarbij o.a. zoveel hebt gehad aan de boeken van Iris.
    Ook ik ben heel blij met haar boeken en vele van mijn cliënten herkennen zich in de destructieve patronen van intieme terreur en dwingende controle. Het is zo helpend als er woorden worden gegeven aan wat je hebt meegemaakt.
    Als je, zoals jij, zoveel duisternis hebt ervaren, des te meer waardeer je de vrijheid nu je daaruit bent. Het is je van harte gegund!

  8. “Ik kan mezelf kwijtraken, het verdwenen zelf blijft kwetsbaar. Ik kan geraakt worden en dan kost het soms een paar dagen om mezelf weer te vinden.
    Maar als dit mij nu overkomt, ben ik lief voor mezelf. Erken ik wat ik voel en ervaar.”

    Nathan, wat je zegt is herkenbaar. En jouw boek heb ik inmiddels opgezocht, wat mooi gedaan!
    Lief zijn voor jezelf is zo belangrijk, blijvend, ook na jaren (maar dat hebben we niet geleerd als kind of we hebben dit verleerd omdat we onszelf zijn kwijtgeraakt).

    Naast het boek van Iris dat ik al jaren in huis heb en zo nu en dan terugkijk lees ik momenteel Traumasporen en Het gaslight proces. Vind het belangrijk om te blijven lezen van mensen die op een respectvolle manier blijven kijken naar getraumatiseerde mensen, met begrip voor de situatie.
    Te blijven herinneren dat je er mag zijn. Juist omdat zo’n veilig of lief netwerk om je heen vaak ontbreekt, er veel onbegrip is voor het kleine zelf in een groter of inmiddels volwassen lichaam (zoals ik dit zelf noem).

    Ergens, diep van binnen voel je je altijd of bij vlagen klein en onveilig, terwijl je lichaam ouder wordt in een wereld die verdergaat. Dit gevoel kan sluimerend op de achtergrond aanwezig zijn of je plotseling overvallen, afhankelijk van de triggers op dat moment. (Deze ervaring heb ik ook op mijn blog geplaatst).

    Sterkte.
    Ook voor alle anderen die dit meemaken.

Geef een reactie

Alleen de voornaam of een pseudoniem wordt bij plaatsing gebruikt. Het e-mailadres wordt niet getoond in de reacties.

Bij het plaatsen van een reactie ga je akkoord met de richtlijnen. Op basis hiervan worden de berichten ook gemodereerd. Het kan daardoor enige tijd duren voor je reactie zichtbaar is op de website. Het Verdwenen Zelf behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen of niet te plaatsen.

Wil je automatisch op de hoogte gehouden worden als we een nieuw bericht plaatsen? laat dan je naam en e-mail adres achter via dit formulier.