‘Je komt tóch nooit buiten’

Dit is een gastcolumn van Jan Willem.

‘Weet je wat de buurman net zei toen ik over de herfst begon?’ Mijn vrouw kijkt op. ‘Hij zei: Maakt voor jou niks uit joh, je komt tóch nooit buiten.’ Ze schiet in de lach en sust: ‘Zo is die man nu eenmaal.’

‘Dat geschreeuw op de galerij,’ mopper ik. ‘En het is hier toch al zo gehorig.’ Ik blijf me opwinden. ‘Waarom gaat ’ie niet ergens anders staan met zijn bezem? Je kunt hier buiten van de grond eten.’ Het is even stil. ‘Eigenlijk is het nog een schooljongen die dolgraag het bord wil wissen,’ zegt mijn vrouw zacht.

Achter m’n bureau probeer ik het incident van me af te schrijven. Want het laat me niet los. Waarom groet hij niet? Vindt hij me een loser? Te dik? Te lui? Een te grote mond? Ik denk terug aan m’n narcistische vader. Aan wat hij zei voor die vuistslag kwam. En ergens uit de jaren tachtig duikt ineens het schooljochie op dat mijn vrouw zo even bedoelde. Ik ben weer twaalf.

Als de juffrouw vroeg wie het schoolbord wilde doen, ging m’n vinger meteen de lucht in. Dan volgde er een grondige schoonmaakactie totdat het bord glom als een spiegel. In de pauze begroette ik het populairste klasgenootje zo wild enthousiast dat ze me aan de andere kant van het schoolplein konden horen. Mij groette hij nooit. Wacht maar, dagdroomde ik, omdat ik speciale trompetlessen krijg, word ik heel beroemd. Dan groet iedereen me.

Wanneer er thuis een stiltebehandeling gaande was, probeerde ik elke zucht uit mijn vaders mond voor te zijn. En als er dan eindelijk een stroef welterusten klonk, voor het naar bed gaan, kon ik wel juichen. Tegelijkertijd durfde ik nauwelijks adem te halen, bang het weer te verpesten.

Hoe langer het ‘inrijden’ duurde – zo noemde mijn vader de opvoeding – hoe moeilijker het werd om het gedrag van anderen los te zien van mezelf. En hij gebruikte de dure trompetlessen enkel om me te laten falen.

Op een dag raakte zijn vuist me vol in het gezicht. ‘Je kunt ’m krijgen met je grote bek.’ De trompetdroom was voorbij.

‘Koffie?’ Mijn vrouw legt haar hand op m’n arm. Ik knik. En realiseer me dat ik mezelf verloor in een buurman die beneden de blaadjes veegt. Meer niet. Terwijl ik dacht dat hij dwars door me heen kon kijken. Precies zoals mijn vader, wiens blik ooit ongehinderd door mij heen waaide, als herfstwind door de galerij.

Ik laat hem in zijn dagelijks ritueel.
Het tikken van de bezem tegen de tegels.
Een schorre kreet. Altijd in gevecht met de wind.

Zo veegt hij de najaarsbladeren.
Tot de schemer invalt op de galerij
en je er van de grond kunt eten.

Meer blogs van Jan Willem: https://verdwenenzelf.org/?s=jan+willem

Een reactie op “‘Je komt tóch nooit buiten’”

  1. Prachtig geschreven en heel herkenbaar, ook hoe je door een gebeurtenis in het heden weer terug kan schieten in ’toen’. Ik had heel veel last nog van mijn verleden, heb hulp gezocht en uiteindelijk goeie hulp gevonden maar het is een hele lange weg geweest. Inderdaad het onderscheid leren maken tussen mensen in het hier en nu en die wrede ouder van toen, in mijn geval allebei, die met alles een bedoeling hadden. Heb er nog nachtmerries van, wel een stuk minder gelukkig.
    Ben tegen zoveel onbegrip op gelopen, verschillende therapeuten die me opdroegen te vergeven en me in hun jeugd te verdiepen want zij hadden het vast ook heel moeilijk gehad. Sorry? Wat verandert dat aan wat ze mij aandeden? Het was zo pijnlijk dat het weer niet om mij ging.
    De boeken van Iris Koops vormden echt een doorbraak voor mij. Alsof ze het persoonlijk voor me opnam, ten eerste door deze mishandeling zo minitieus te beschrijven dat ik kon voelen; ‘dit is het! zij snapt het’. Ik heb met mijn arceerstift hele bladzijden geel gemaakt. Maar ook dat ze stelling neemt, voor alle kinderen van toen die dit hebben meegemaakt. Dat dit ernstige mishandeling was, dat het nooit had mogen gebeuren.
    Jan Willem, bedankt voor dat je woorden gaf aan jouw ervaringen. Ik voel mij begrepen en minder alleen. Mooi ook hoe je vrouw je hielp je terug te halen naar het hier en nu.

Geef een reactie

Alleen de voornaam of een pseudoniem wordt bij plaatsing gebruikt. Het e-mailadres wordt niet getoond in de reacties.

Bij het plaatsen van een reactie ga je akkoord met de richtlijnen. Op basis hiervan worden de berichten ook gemodereerd. Het kan daardoor enige tijd duren voor je reactie zichtbaar is op de website. Het Verdwenen Zelf behoudt zich het recht voor om reacties aan te passen of niet te plaatsen.